 |
| 200-marathi-mhani-arthasah |
1. अति
तिथे माती – कोणतीही गोष्ट जास्त केली तर वाईट होते.
2. अडला
हरी गाढवाचे पाय धरी – अडचणीत माणूस कोणाचीही मदत घेतो.
3. अंथरूण
पाहून पाय पसरावेत – आपल्या कुवतीनुसार वागावे.
4. आईपेक्षा
मावशी जास्त – परक्याचे जास्त लाड.
5. उचलली
जीभ लावली टाळ्याला – विचार न करता बोलणे.
6. उंटाच्या
तोंडी जीरे – खूप कमी पडणे.
7. एका
हाताने टाळी वाजत नाही – भांडणात दोघांची चूक असते.
8. एक
माशी सारी भांडी खराब करते – एका वाईट गोष्टीमुळे सर्व बिघडते.
9. ऐकावे
जनाचे, करावे मनाचे – सल्ला ऐकावा पण निर्णय
स्वतः घ्यावा.
10. करावे तसे भरावे – कर्माचे फळ मिळते.
11. काळ आला की वेळ येते – प्रत्येक गोष्टीची वेळ
ठरलेली असते.
12. काठीची भीती गाईला – शिक्षा झाली तर सुधारणा
होते.
13. कावळ्याच्या शापाने गाय मरत नाही – निरर्थक
बोलण्याचा परिणाम होत नाही.
14. खाण तशी माती – जशी संगत तसा परिणाम.
15. घरचे जळते आणि बाहेरचे पळते – घरातील गोष्टींकडे
दुर्लक्ष.
16. चोराच्या उलट्या बोंबा – चूक करूनही आरडाओरडा
करणे.
17. जशी करणी तशी भरणी – केलेल्या कृत्याचे फळ मिळते.
18. जशी संगत तसा रंग – संगतीचा प्रभाव पडतो.
19. झाकली मुठ सव्वा लाखाची – गुपित ठेवल्यास मान
वाढते.
20. टाकीवरची सोंगटी – अनिश्चित अवस्था.
21. तोंडावर गोड पाठीवर खंजीर – दुटप्पी वागणे.
22. थेंबे थेंबे तळे साचे – थोड्या थोड्या प्रयत्नाने
मोठे काम होते.
23. दगडावरची रेघ – ठाम निर्णय.
24. दुधाचे जळाले ताक फुंकून पिते – एकदा फसल्यावर
सावध राहणे.
25. नाचता येईना अंगण वाकडे – स्वतःची चूक दुसऱ्यावर
ढकलणे.
26. नाव मोठे लक्षण खोटे – प्रसिद्धी असूनही गुणवत्ता
नसणे.
27. निंदकाचे घर असावे शेजारी – टीका करणारा आपल्याला सुधारतो.
28. पळता भुई थोडी – खूप घाई करणे.
29. पाण्यात राहून माशाशी वैर – ज्याच्यावर अवलंबून
आहोत त्याच्याशी भांडणे.
30. पेरावे तसे उगवते – जसे कर्म तसे फळ.
31. फळ पिकले की झाड वाकते – यशस्वी माणूस नम्र असतो.
32. बुडत्याला काडीचा आधार – अडचणीत थोडी मदतही मोठी
वाटते.
33. बोलाची कढी, बोलाचा भात – फक्त बोलणे, कृती
नाही.
34. भिंतींनाही कान असतात – गुपित उघड होऊ शकते.
35. मन चंगा तो कठौती में गंगा – मन शुद्ध असेल तर
सर्व ठीक.
36. माकडाच्या हाती कोलीत – अयोग्य व्यक्तीकडे
जबाबदारी.
37. हातचे सोडून पळत्याच्या मागे – मिळालेले सोडून न
मिळालेल्याच्या मागे लागणे.
38. हात धुऊन मागे लागणे – जिद्दीने मागे लागणे.
39. हत्ती गेला शेपटी राहिली – मोठे काम झाले,
छोटा भाग उरला.
40. घरचा रस्ता चुकणे – आपले कर्तव्य विसरणे.
41. जशी माती तसा घडा – वातावरणानुसार घडण.
42. दोन हात करणे – सामना करणे.
43. अडचणीच्या वेळी मित्र ओळखावा – संकटात खरा मित्र
कळतो.
44. अर्ध्या हळकुंडाने पिवळे – थोड्या ज्ञानाने गर्व
करणे.
45. असतील शिते तर जमतील भुते – पैसा असेल तर माणसे
जमतात.
46. आंधळा मागतो एक डोळा, देव देतो दोन – अपेक्षेपेक्षा जास्त मिळणे.
47. आगीत तेल ओतणे – भांडण वाढवणे.
48. आंधळ्याच्या हाती काठी – योग्य साधन मिळणे.
49. इकडे आड तिकडे विहीर – दोन्हीकडे अडचण.
50. उथळ पाण्याला खळखळाट फार – कमी ज्ञान असलेले
जास्त बोलतात.
51. एक ना धड भाराभर चिंध्या – कोणतेच काम नीट न
करणे.
52. ऐनवेळी दगा देणे – योग्य वेळी साथ न देणे.
53. कापूस पेरून गहू उगवत नाही – जे पेराल तेच उगवेल.
54. कासवाची चाल – खूप हळू काम.
55. कष्टाला फळ असते – मेहनतीचे यश मिळते.
56. खोट्याचा पाय नसतो – खोटे जास्त काळ टिकत नाही.
57. गरज ही शोधाची जननी – गरजेमुळे उपाय सापडतो.
58. गाढवापुढे वीणा वाजवणे – अयोग्य व्यक्तीसमोर
चांगली गोष्ट सांगणे.
59. गाढवाला सोन्याची जीन – अयोग्य व्यक्तीला
मौल्यवान वस्तू.
60. घरोघर मातीच्या चुली – प्रत्येकाच्या घरी अडचणी
असतात.
61. चोरावर मोर – चुकीवर अधिक चूक.
62. जशी इच्छा तशी कृती – मनाप्रमाणे वागणे.
63. जीव मुठीत धरणे – खूप भीती वाटणे.
64. जिथे धूर तिथे आग – अफवा विनाकारण नसते.
65. झाडावर बसून फांदी तोडणे – स्वतःचे नुकसान करणे.
66. टाळी एका हाताने वाजत नाही – भांडणात दोघांची
चूक.
67. थंड पाण्यावर पाय ठेवणे – शांत होणे.
68. दुधात साखर पडणे – आनंदात भर पडणे.
69. दोन नौकांत पाय ठेवणे – दोन बाजूंनी फायदा
घेण्याचा प्रयत्न.
70. धन्य तो शहाणा – हुशार माणूस कौतुकास पात्र.
71. पायाखालची वाळू सरकणे – आधार न राहणे.
72. फुकटचे लाड – विनाकारण लाड करणे.
73. अक्कल
मोठी की म्हैस मोठी – बुद्धीची ताकद शारीरिक ताकदीपेक्षा मोठी असते.
74. अति
शहाणा त्याचा बैल रिकामा – जास्त शहाणपण नुकसानकारक ठरते.
75. अंधारात
हात पाय मारणे – अंदाजाने काम करणे.
76. आंधळा
दळतो कुत्रं पीठ खातं – मेहनत एकाची, फायदा दुसऱ्याचा.
77. आभाळ
फाटले तर ठिगळ कुठे लावणार – मोठी अडचण आली तर उपाय कठीण.
78. आगीतून
फुफाट्यात – एका संकटातून दुसऱ्या संकटात जाणे.
79. उगाच
पायात पाय घालणे – विनाकारण अडथळा आणणे.
80. उचलली
जीभ लावली टाळ्याला – विचार न करता बोलणे.
81. एकाच
माळेचे मणी – सारख्या स्वभावाचे लोक.
82. एकीचे
बळ, तुटेना कळ – एकतेत शक्ती असते.
83. एका
दगडात दोन पक्षी – एका प्रयत्नात दोन फायदे.
84. ऐनवेळी
साथ सोडणे – संकटात मदत न करणे.
85. ओंजळीत
पाणी न टिकणे – गुपित ठेवता न येणे.
86. कष्टाचे
चीज होते – मेहनतीला यश मिळते.
87. कापलेली
नखे वाढत नाहीत – गेलेली वेळ परत येत नाही.
88. काळजी
करणे म्हणजे अर्धे मरणे – जास्त चिंता वाईट.
89. खोटे
बोलून वेळ मारून नेणे – खोट्याने काम भागवणे.
90. गाव
सोडून वेशीवर राहणे – मुख्य गोष्ट सोडून छोट्या गोष्टीत अडकणे.
91. गोड
बोलून काम काढणे – प्रेमाने काम करून घेणे.
92. घरचा
वैरी शत्रूपेक्षा भयंकर – घरातील शत्रू अधिक धोकादायक.
93. चोराच्या
मनात चांदणे – चुकीच्या माणसाला भीती वाटणे.
94. जळत्या
घरात तेल ओतणे – संकट वाढवणे.
95. जिवावर
बेतणे – जीवाला धोका निर्माण होणे.
96. जशी
ठेव तशी मेजवानी – जशी तयारी तसा परिणाम.
97. झोपेतून
जागे होणे – चूक लक्षात येणे.
98. थेंब
थेंब साचते घागर – थोड्या थोड्या बचतीने मोठी बचत.
99. दगडाचे
हृदय – कठोर मन.
100. दानत नसताना दिखावा – क्षमता नसताना
मोठेपणा दाखवणे.
101. दारात उभा ठाकणे – अचानक येणे.
102. नाकावर टिच्चून सांगणे – ठामपणे
सांगणे.
103. पाय रोवून उभे राहणे – ठाम राहणे.
104. पोटात गोळा येणे – भीती वाटणे.
105. पाणउतारा करणे – अपमान करणे.
106. बुडबुडा फुटणे – खोटेपणा उघड होणे.
107. बोलता येते पण करता येत नाही –
कृतीपेक्षा बोलणे जास्त.
108. मनात घर करणे – मनावर प्रभाव पडणे.
109. अति घाई संकटात नेई – जास्त घाई
केल्याने नुकसान होते.
110. अंधळ्याला रंगांची काय कदर – अयोग्य
माणसाला चांगल्या गोष्टीचे महत्त्व नसते.
111. आपलं ठेवायचं झाकून, दुसऱ्याचं
पाहायचं वाकून – स्वतःचे दोष लपवून दुसऱ्यांचे शोधणे.
112. आभाळ ठेंगणे होणे – फार आनंद होणे.
113. आंधळ्याच्या गावात काणा राजा – थोडे
ज्ञान असलेला मोठा समजला जातो.
114. इशाऱ्यावर नाचणे – दुसऱ्याच्या
सांगण्यावर वागणे.
115. उंबरठा ओलांडणे – नवीन टप्प्यात प्रवेश
करणे.
116. एक तिळ सात जणांत वाटणे – थोड्यात
समाधान मानणे.
117. एक हाताने दान दुसऱ्याला कळू नये –
गुप्तपणे मदत करणे.
118. ऐकून घेणे आणि सोडून देणे – मनाला
लावून न घेणे.
119. ओंजळीत सूर्य मावणार नाही – मोठी गोष्ट
लपवता येत नाही.
120. कळस गाठणे – सर्वोच्च यश मिळवणे.
121. कावळा बसायला आणि फांदी तुटायला –
योगायोग होणे.
122. काठी नसताना साप मारणे – साधनांशिवाय
मोठे काम करणे.
123. कष्टाची भाकर गोड – मेहनतीचे फळ
आनंददायी असते.
124. खडतर वाट चालणे – कठीण मार्ग
स्वीकारणे.
125. गावात ढोल बडवणे – सर्वत्र जाहीर करणे.
126. घरचेच शत्रू – आपल्याच माणसांकडून
त्रास होणे.
127. चांगल्या कामाला वेळ लागत नाही – योग्य
गोष्ट लवकर होते.
128. जसे देश तसे वेश – परिस्थितीनुसार
वागणे.
129. जिवाची बाजी लावणे – जीव धोक्यात
घालणे.
130. झोपलेल्या सिंहाला जागे करू नये – शांत
व्यक्तीला चिडवू नये.
131. टाचा घासणे – खूप प्रयत्न करणे.
132. ठिकऱ्या उडणे – पूर्ण नाश होणे.
133. दार बंद करून गप्प बसणे – संवाद बंद
करणे.
134. दोन पावले पुढे जाणे – प्रगती करणे.
135. धावता घोडा ओळखणे – योग्य व्यक्ती
ओळखणे.
136. नाकावर माशी बसू न देणे – खूप सतर्क
असणे.
137. नाव कमावणे – चांगली कीर्ती मिळवणे.
138. पायावर उभे राहणे – स्वावलंबी होणे.
139. पोटासाठी धडपड करणे – उदरनिर्वाहासाठी
मेहनत करणे.
140. फुशारक्या मारणे – बढाई मारणे.
141. बिनडोकपणा करणे – मूर्खपणा करणे.
142. मनावर दगड ठेवणे – मन कठोर करून निर्णय
घेणे.
143. माशी शिंकली तरी कळणे – खूप जागरूक
असणे.
144. मुंगीच्या पावलांनी चालणे – खूप
सावधपणे वागणे.
145. मेंढरासारखे वागणे – विचार न करता
इतरांचे अनुकरण करणे.
146. रात्रंदिवस एक करणे – खूप मेहनत करणे.
147. लक्षात ठेवणे म्हणजे अर्धे काम – आठवण
ठेवली तर काम सोपे होते.
148. वाट लागणे – नुकसान होणे.
149. हात आखडता घेणे – मदत न करणे.
150. अति लोभ अनर्थास कारण – जास्त लोभ
केल्याने नुकसान होते.
151. अडचणीतच बुद्धी सुचते – संकटात उपाय
सापडतो.
152. अविचाराने विनाश – विचार न करता केलेले
काम वाईट ठरते.
153. आधी केले मग सांगितले – काम आधी,
बोलणे
नंतर.
154. आडात नाही तर पोहऱ्यात कुठून येणार –
मूळच नसेल तर परिणाम नाही.
155. आपलेच पायावर धोंडा मारणे – स्वतःचे
नुकसान करणे.
156. आपली ढेप आपल्यालाच – स्वतःची जबाबदारी
स्वतःवर.
157. आभाळाला टेकणे – फार मोठेपणा दाखवणे.
158. आगीतून राखेत पडणे – एका संकटातून
दुसऱ्यात अडकणे.
159. इज्जत गेली की सर्व गेले – मान-सन्मान
महत्त्वाचा.
160. उगीच काथ्याकूट करणे – विनाकारण चर्चा
करणे.
161. उधाराचे सुख दुःखाचे मूळ – उसने
घेतलेले सुख त्रासदायक.
162. एक चूक शंभर शिक्षा – एका चुकीचे मोठे
परिणाम.
163. एक वेळ उपाशी राहणे चालेल पण खोटे बोलू
नये – प्रामाणिकपणा श्रेष्ठ.
164. एकाचा नाद दुसऱ्याला बेजार – एका
माणसामुळे दुसऱ्याला त्रास.
165. ऐनवेळी हुशारी – योग्य वेळी चातुर्य.
166. ओंजळीतले निसटणे – हातातले गमावणे.
167. कळतंय पण वळत नाही – समज असूनही वागणे
बदलत नाही.
168. कर्ज काढून सण साजरा – दिखाव्यासाठी
खर्च.
169. काट्याकुट्यातून वाट काढणे – अडचणीतून
मार्ग काढणे.
170. कुत्र्याचे शेपूट वाकडेच – वाईट सवय
जात नाही.
171. खिसा रिकामा पण मिजास मोठी – पैसा
नसूनही दिखावा.
172. खड्डा खणणारा त्यातच पडतो – दुसऱ्याचे
वाईट करणारा स्वतः अडकतो.
173. गोड बोलणारा सर्वांचा लाडका – गोड
बोलण्याचे महत्त्व.
174. गावातला मोठा घरचा लहान – बाहेर मान,
घरी
साधेपणा.
175. गाढवाला गोड काय कडू काय – अज्ञानाला
फरक कळत नाही.
176. घरचा दीप अंधारात – आपल्या लोकांचे
महत्त्व न कळणे.
177. घरचे सोडून बाहेरचे धरणे – परक्यांवर
जास्त प्रेम.
178. घाईत काम बिघडते – उतावळेपणा
नुकसानकारक.
179. चोराच्या दाढीत तिनका – दोषी माणूस
घाबरतो.
180. चोऱ्या करून देवपूजा – वाईट करून
चांगले दाखवणे.
181. जिथे इच्छा तिथे मार्ग – मनात इच्छा
असेल तर उपाय सापडतो.
182. जितकी चादर तितके पाय – आपल्या
मर्यादेत राहावे.
183. जिभेची तलवार धारदार – शब्दांनीही
दुखावता येते.
184. जिवंत राहिला तर हजार मार्ग – जिवंत
असेल तर उपाय मिळतो.
185. टोकाचा हट्ट वाईट – अति हट्टीपणा
नुकसानकारक.
186. ठेच लागल्याशिवाय शहाणपण येत नाही –
अनुभवातून शिकणे.
187. फुकटचा सल्ला महाग पडतो – चुकीचा सल्ला
नुकसानकारक.
188. बळी तो कान पिळी – ताकदवानाच वरचढ
ठरतो.
189. भिंत कोसळण्याआधीच खबरदारी – आधीच उपाय
करणे.
190. मनी वसे ते स्वप्नी दिसे – मनातील
विचार स्वप्नात येतात.
191. मुळावर घाव घालणे – मूळ कारणावर उपाय
करणे.
192. स्वभावाला औषध नाही – स्वभाव बदलणे
कठीण.
193. वेळच औषध असते – वेळ दुखणे कमी करते.
194. वाईट संगती वाईट परिणाम – चुकीची संगत
नुकसानकारक.
195. सत्कर्म अमर राहते – चांगले काम कायम
स्मरणात राहते.
196. अडचणीत धीर धरा – संकटात शांत राहावे.
197. अर्धवट ज्ञान धोकादायक – अपूर्ण माहिती
नुकसानकारक.
198. आधी विचार मग उच्चार – बोलण्याआधी
विचार करावा.
199. आपले हात जगन्नाथ – स्वतःच्या कष्टावर
विश्वास ठेवावा.
200. उशिरा का होईना पण बरोबर – योग्य काम
उशिरा झाले तरी चालते.
यांसारख्या pdf फाइल डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.
📞Whats app चॅनल लिंक साठी येथे क्लिक करा. संबंधित पोस्ट आपल्याला चॅनल वर मिळतील.
हे ही वाचा स्पर्धा परीक्षा मराठी व्याकरण
👉म्हणी व त्यांचे अर्थ.
👉प्राणी-पक्षी व त्यांचे आवाज
👉विरूद्धार्थी शब्द मराठी
👉400 मराठी म्हणी व त्यांचे अर्थ
👉वाक्प्रचाराचा वाक्यात उपयोग